علوم و فناوري هوايي

هدف پژوهشكدة علوم و فناوري هوايي، پژوهش‌هاي بنيادي، توسعه‌اي و كاربردي در همة زمينه‌هاي مربوط به وسايل پرنده، زيرسيستم‌ها و كاربردهاي آنهاست. مباحث علمي و فناوري مربوط به طراحي، تحليل، توسعه، نمونه‌سازي، آزمايش و كاربرد وسايل پرنده، حوزة عملكرد اين پژوهشكده را تشكيل مي‌دهند. اين پژوهشكده فعاليت‌هاي خود را در قالب سه گروه پژوهشي به شرح زير سازماندهي مي‌كند كه به‌طور مستقل يا با همكاري يكديگر بر روي طرح‌هاي پژوهشي تعريف شده يا واگذار شده به پژوهشكده فعاليت مي‌كنند. پژوهشكده علوم و فناوري هوايي داراي سه گروه پژوهشي به شرح زير است:

گروه پژوهشي علوم هوايي

گروه پژوهشي طراحي وسايل پرنده

گروه پژوهشي سيستم‌هاي هوايي

برخي از پروژه‌هاي انجام شده يا در دست انجام

بهينه‌سازي ابعادي و تجهيز يك پرنده كوچك به محموله، مطالعات عددي اثرات صدمه و تعمير بر روي ايروديناميك بال دو بعدي، تأييد صلاحيت صندلي هواپيما با استفاده از روش‌هاي محاسباتي، طراحي و ساخت رايانه موازي با 64 پردازنده، امكان‌سنجي طراحي و ساخت پرندة كوچك، طراحي يك ساختار موازي براي باز نمود و شبيه‌سازي سامانه‌هاي واقعيت مجازي، تدوين نقشه راه توسعه فناوري توربين‌هاي گازي، بررسي نفوذ امواج صوتي وسيله پرتاب به محمولة آن، فاز مطالعاتي بررسي آزمايشگاهي عملكرد شيپوره ايروسپايك، مطالعة اصول پيشرانش و عملكرد سيستم‌هاي پيشرانش ريزماهواره و شبيه‌سازي و مدل‌سازي پديده‌هاي انتقال در تشكيل قطره.

علوم و فناوری فضایی

مدیریت حقوق و استانداردها

انجام تحقيق و پژوهش‌هاي بنيادي، توسعه‌اي و كاربردي در زمينه‌هاي هواپيمايي، حمل و نقل هوايي، مديريت امور هوانوردي و فرودگاهي، حقوق هوايي و فضايي و استانداردهاي هوافضايي به‌منظور ارتقاء سطح علمي و مرتفع كردن نيازهاي كشور و ايجاد تعامل با سازمان‌ها، مؤسسات، شركت‌هاي مربوطه در روند آشنا نمودن آنها با نتايج تحقيقات و پژوهش‌ها در زمينه‌هاي فوق و ارائه نقطه‌نظرات در حوزه‌هاي مختلف هوافضايي كشور از مأموريت‌هاي اين پژوهشكده به‌شمار مي‌رود.

اين پژوهشكده با بهره‌گيري از توان اعضاي هيئت علمي و پژوهشگران باتجربه به تحقيق در زمينه‌هاي تخصصي فوق مي‌پردازد.

خدمات:

همكاري با صنايع، دستگاه‌هاي اجرايي و نهادهاي دولتي و غيردولتي هوافضايي كشور در زمينة پروژه‌هاي مديريتي، حقوقي و استانداردهاي هوافضايي

فراهم کردن شرایط برای دسترسی متخصصان مراکز علمی و صنعتی کشور به استانداردهای هوافضایي

انتشار بولتن‌هاي علمي

برگزاري همايش‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي

برگزاري سخنراني‌هاي علمي

فعاليت‌هاي پژوهشي پژوهشكده به سه گروه پژوهشي؛ مديريت هوانوردي و فضايي ، حقوق هوافضايي و استانداردهاي هوافضايي تقسيم مي‌شود كه پروژه‌هاي پژوهشي طبق اين گروه‌ها دسته‌بندي مي‌شوند.

فیزیولوژی هوافضایی

پزشكي و فيزيولوژي هوايي: موضوعات تحقيقاتي در اين شاخه آمبولانس‌ها و بيمارستان‌هاي هوايي، كنترل سلامت گروه پروازي و كاركنان صنايع هوايي و خدمات جانبي، سلامت مسافران و بيماري‌هاي زمينه‌اي آنها در مسافرت هوايي، اختلالات روانپزشكي مرتبط با پرواز مانند ترس از پرواز و بيماري جت‌لگ، تجهيزات ايمني و سلامت در رسانگرهاي هوايي و مبارزه با ناقلان بيماري‌هاي مختلف با كمك صنايع هوايي است.

پزشكي و فيزيولوژي فضايي: تحقيقات در اين شاخه دربارة بيولوژي سلولي و تكاملي در محيط جاذبة ناچيز، باغباني فضايي در شرايط آيروپونيك و هيدروپونيك و محيط‌هاي كاملاً بستة پشتيبان حيات، كاربردهاي زيست‌فناوري در سفرهاي فضايي، تأثير شرايط فضا و محيط جاذبة ناچيز بر سيستم‌هاي گردش خون، غدد درون‌ريز، سيستم اسكلتي عضلاني، خون‌سازي، اعصاب مركزي و محيطي، روان و تعاملات شخص در محيط اجتماعي بستة سفينه‌ها، سيستم تنفسي و اثرات زيانبار تشعشعات كيهاني بر موجودات زنده در فضا انجام مي‌شود.

باتوجه به اولويت‌هاي راهبردي تعيين‌شده، گروه فيزيولوژي هوافضا مقالات متعددي را با موضوعات مختلف در كنفرانس‌هاي داخلي و بين‌المللي ارائه داده‌است؛ از آن جمله پيشگيري و درمان بيماري جت‌لگ، اثرات مواجهة مداوم با امواج مايكروويو و ميدان‌هاي الكترومغناطيسي بر كاركنان ايستگاه‌هاي رادار، تغيير كاربري هواپيماي ايران-140 به آمبولانس هوايي، بررسي عوامل استرس‌زاي شغلي و خانوادگي بر عملكرد ميهمانداران، گروه پروازي و كنترل‌كننده‌هاي ترافيك هوايي، اثر تجمعي جهش‌زايي تشعشع و جاذبة ناچيز در محيط‌هاي شبيه‌سازي‌شدة بي‌وزني، تأثير قرارگيري موجودات زنده در محيط شبيه‌سازي‌شدة جاذبة ناچيز (كلينواستت)، استانداردهاي هليكوپترهاي اورژانس براي انتقال بيماران در مناطق شهري، اقدامات پيش‌بيمارستاني انجام‌شده در بيماران منتقل‌شده با هليكوپترهاي اورژانس در شهر تهران، ارزيابي بيمارستاني و پيش‌بيمارستاني كودكان منتقل‌شده با هليكوپتر اورژانس در شهر تهران و ....

از ديگر فعاليت‌هاي گروه فيزيولوژي هوافضايي در راستاي كمك به اجراي سند ملي زيست‌فناوري، دعوت از صاحبنظران و استفاده از تخصص نيروهاي سازماني خود بود كه موجب تشكيل كميتة زيست‌فناوري فضايي شد. در اين كميته، براي شاخه‌هاي مختلف زيست‌فناوري، كه در صنايع فضايي مورد استفاده قرار مي‌گيرند، مانند بايوانفورماتيك، نانوزيست‌فناوري و استفاده از بايورآكتورهاي كلينواستت در زيست‌فناوري برنامه‌ريزي راهبردي انجام داده است.

پروژه‌هاي گروه فيزيولوژي هوافضايي از آغاز تاكنون دربرگيرندة عناوين زير است: تدوين استراتژي تحقيقاتي فيزيولوژي و پزشكي هوافضا در كشور، بررسي خدمات‌رساني هليكوپترهاي اورژانس هوايي در سطح تهران بزرگ، طراحي و ساخت سيمولاتور واقعيت مجازي درمان اختلالات اضطرابي‌هراسي مسافران خطوط هوايي، تبيين ويژگي‌هاي بايوفيزيكال شبيه‌سازي‌هاي واقعيت مجازي و چگونگي تعامل حواس انسان با اين شبيه‌سازها، بررسي راهكارهاي پيشگيري و درمان بيماري شبيه‌ساز در كاربران شبيه‌سازهاي پروازي، درمان اختلال جت‌لگ در ورزشكاران، تدوين استانداردهاي هليكوپترهاي اورژانس هوايي، بررسي عوامل استرس‌زا در گروه پروازي و كنترل‌كننده‌هاي ترافيك پرواز، تدوين استانداردهاي بيمارستان‌هاي هوايي، طراحي و ساخت بايورآكتور كلينواستت، ايجاد و تجهيز آزمايشگاه زيست‌پزشكي فضايي، استفاده از راكت‌هاي كاوش براي انجام تحقيقات بيولوژيك فضايي، تبيين اهداف راهبردي استفاده از بيوتكنولوژي در صنايع فضايي، بررسي تأثير شرايط جاذبة ناچيز بر فيزيولوژي استخوان و ....

سازمان‌هايي كه در اجراي اين پروژه‌ها با پژوهشگاه هوافضا همكاري داشته‌ يا دارند شامل سازمان هواپيمايي كشوري، هواپيمايي ماهان، كميتة ملي المپيك، پژوهشگاه ملي ژنتيك و زيست فناوري، سازمان اورژانس تهران، شركت پنها، سازمان هسا، بيمارستان امام‌خميني و چندين مؤسسه و سازمان ديگر هستند. گروه فيزيولوژي هوافضايي در راستاي تحقيق بر روي شبيه‌سازهاي واقعيت مجازي، همكاري بين‌المللي با مركز تحقيقات علوم رايانه‌اي تولوز فرانسه را نيز در دستور كار خود دارد.

کانون تفکر

كانون تفكر آينده‌انديشي و راهبردي هوافضايي، به منظور گسترش تفکر راهبردی، سياست‌گذاری، ايجاد زمينة انجام مطالعات کارشناسی با هدف تصميم‌سازی و عملياتی‌کردن طرح‌ها و برنامه‌ها، بازنگری ادواری درخصوص سياست‌ها، اهداف و راهبردها همپای تحولات جهانی در زمينة هوافضا، تحليل کارکرد و نتيجة فعاليت پژوهشگاه، ارائة راه‌حل برای توسعه و ارتقاي پژوهش هوافضا و ارائه به مديريت، توليد فکر، بحث و بررسی پيرامون گسترش و توسعة علوم و فنون هوافضا، بهره‌گيری از کلية پژوهشگران و انديشمندان در اين زمينه، استفاده از فناوری روز دنيا، و استفاده از ره‌آوردهای کانون‌های تفکر هوافضا در ساير کشورها پيرو طبق مصوبة شورای گسترش آموزش عالي فعاليت خود را رسماً آغاز كرد.

تشكيلات كانون تفکر آينده‌انديشی و راهبردی هوافضايي از يك كانون، چند گروه مطالعاتي و دبيرخانه تشكيل شده است. كانون؛ متشکل از معاونان پژوهشگاه، رؤسای پژوهشکده‌ها، رئيس گروه پژوهشی فيزيولوژی هوافضايی، سه نفر از انديشمندان پژوهشگاه و حداقل پنج نفر از انديشمندان خارج از پژوهشگاه و به رياست رئيس پژوهشگاه است.

گروه‌هاي مطالعاتي پيشنهاد شده در اين پژوهشگاه نيز عبارتند از:

- گروه مطالعاتی علوم و فناوری فضايی

- گروه مطالعاتی علوم و فناوری هوايی

- گروه مطالعاتی حقوق، استانداردها و مديريت هوافضايی

- گروه مطالعاتی نانو فناوري

- گروه مطالعاتی فيزيولوژی هوافضايی

رياست هر گروه مطالعاتی به انتخاب کانون، از ميان اعضاي کانون است و رئيس کانون احکام مديريت رؤسای گروه‌ها را صادر می‌كند. رئيس كانون يكی از کارشناسان پژوهشگاه را به سمت دبيري انتخاب مي‌كند.

نتايج کار کانون و گروه‌های مطالعاتی به صورت مقالات، کتب و گزارش‌هاي موردی با تصويب کانون و تأييد معاون پژوهشی طبق ضوابط پژوهشگاه منتشر مي‌شود.

مأموريت‌هاي كانون تفكر عبارتند از:

- تشکيل جلسه‌هاي مرتب کانون و تصميم‌سازی براي تصميم‌گيری جامع، مانع و سريع توسط مديريت پژوهشگاه

- شناسايی و معرفی راهکار برای بومی‌سازی و پيشنهاد در جهت نهادينه‌كردن دستاوردهای هوافضا در داخل کشور و جهان

- ايجاد گروه‌های مطالعاتی و تعيين موضوعاتی که بايد در گروه‌های مطالعـاتی بررسی شوند.

1-1- اهداف و وظايف كانون تفكر

- آينده‌انديشی و به‌روز نگه‌داشتن سياست‌ها، اهداف، مأموريت‌ها و راهبردها

- شناسايی موضوعات مرتبط با مبحث تحقيقات کاربردی، توسعه‌ای و بنيادی در زمينة هوافضا و ارائة راهکار برای فعال‌کردن پژوهش‌های سه‌گانه

- ايجاد فضای تضارب افکار در بخش هوافضا

- ارائة راهکار برای تحقق توليد علم، و پيشنهاد برای رسيدن به حدمطلوب کشورهای پيشرفته در ارائة مقالات علمی

- جمع‌آوری نظرهاي جديد و نو و ارائة پيشنهاد درخصوص اصلاح سياست‌ها و برنامه‌ها

- ارائة پيشنهاد راهکار براي بومی‌سازی و نهادينه‌كردن فناوری و به‌روز نگه‌داشتن آن و تجزيه و تحليل موضوع‌هاي موردنظر در مجامع بين‌المللی

- ارائة راه حل برای چالش‌های موجود در پژوهشگاه

- شناخت چالش‌های دستگاه‌های اجرايی هوافضا و اولويت‌بندی اين چالش‌ها و ارائة راهکار برای رفع آنها

- تحليل عملکرد پژوهشی در موضوع هوافضا

- ارائة راهكار برای نيازسنجی پژوهش در زمينه‌های تحقيقات کاربردی، توسعه‌ای و بنيادی

- ارائة راهکار برای ايجاد فضای تضارب افکار از طريق تشکيل هسته‌های فکری، کنفرانس‌ها و همايش‌ها با مشارکت کارشناسان داخلی و خارجی

- ارائة راهکار برای انتقال يافته‌های علمی به محققان، کارشناسان فعال در درون پژوهشگاه و فعال در دستگاه‌ها و سازمان‌های هوافضا

- ارائة راهکار برای مشارکت با پژوهشگاه‌ها، پژوهشکده‌ها، مراکز و سازمان‌های هوافضا در ساير کشورها

- ارائة پيشنهاد درخصوص اولويت‌بندی منابع

- ارائة راهکار برای توسعه و تجهيز منابع پژوهشی با تکيه بر منابع مجازی تا رسيدن به حدمطلوب کشورهای پيشرفته

- تبادل علمی با کانون‌های تفکر مشابه و همتا در خارج از کشور

كانون تفكر براي رسيدن به اهداف و وظايف مذكور خط مشي‌هايي را دنبال مي‌كند كه عبارتند از:

- بهره‌گيری از منابع خارج سازمان (منابع مجازی)

- بهره‌گيری از مديريت پژوهش به جای اولويت‌دادن به انجام پژوهش و ارائة راهکار برای تأسيس مراکز پژوهشی و مشاوران غيردولتی و استفاده از اين بخش در انجام پژوهش

- استفاده از فارغ‌التحصيلان رشته‌های مرتبط و برنامه‌ريزی در جهت تربيت محقق برای پژوهشگاه، دستگاه‌های اجرايی و بخش غيردولتی

- منابع مالی کانون از طريق عقد قراردادهای مطالعاتی، هدايا، موقوفات، برگزاری همايش‌ها، انتشارات، کمک دستگاه‌های اجرايی، کمک دولت و درآمدهای ديگر تأمين خواهد شد.

پروژه­هاي مختلف انجام­شده دركانون صورت گزارش ياكتاب چاپ شده است.عنوان­هاي اين گزارش و كتاب­ها به ترتيب عبارتند از:

1. بررسي وضعيت آموزشي و پژوهشي هوافضا در كشور

2. سرمايه­گذاري در فضا

3. ارزيابي و تحليل سيستم‌هاي ناوبري ماهواره‌اي و تدوين استراتژي(در دست انجام)

4. فيزيولوژي هوايي

5. پسماندهاي فضايي

6. فيزيولوژي فضايي

7. انسان و فضا1

8. انسان و فضا2

9. نيروي انساني و منابع كار

10. سندهاي توسعه هوافضاي كشور(7 جلد)

سندجامع توسعه هوافضاي كشور

مباني و روش انجام كار

سند توسعه هوافضاي كشورهاي منتخب

سند توسعه علوم و فناوري كشورهاي منتخب

درخت علوم و فناوري فضائي

درخت علوم و فناوري هوائي

درخت علوم و فناوري هوانوردي